درخواست اطلاعات معذب کننده در پرسشنامه

درخواست اطلاعات معذب کننده در پرسشنامه

امکان تحریف در پاسخ به سوالاتی که در جستجوی اطلاعات بالقوه معذب کننده برای فرد هستند وجود دارد. بخصوص وقتی که از مصاحبه های شخصی یا تلفنی استفاده می شود. سوالات در مورد مصرف نوشیدنی های الکلی، استفاده از محصولات بهداشتی شخصی و احساسات جنسی یا پرخاشگرانه که به واسطه برخی آگهی های بخصوص تحریک شده اند همگی نمونه هایی از موضوعاتی هستند که سوال درباره ی آنها احتمالا با امتناع یا تحریف پاسخ دهنده روبرو خواهد شد.

به نظر می رسد که ناشناخته بودن، احتمال آن که پاسخ دهندگان به سوالات حساس پاسخ درست بدهند را بالا می برد. با این همه، مطالعات گویای آنند که خاطر جمعی از ناشناخته بودن تاثیر اندکی دارد. دو روش دیگر درخواست اطلاعات بالقوه معذب کننده عبارت از فنون گزاره های ضد سوگیری و پاسخ تصادفی می باشند.

گزاره های ضد سوگیری :

گزاره های ضد سوگیری شامل شروع سوال همراه گزاره ای می باشد که باعث می شود پاسخ های بالقوه خیلی عادی به نظر برسند. برای مثال: ” مطالعات اخیر نشان داده اند که درصد بالایی از مردان از وسایل آرایش زنان خود جهت مخفی کردن لک های پوست خود استفاده می کنند. آیا شما هم از وسایل آرایش همسرتان استفاده کرده اید؟ ” روش دیگر پرسیدن سوال بدین گونه است: ” آخرین باری که شما از وسایل آرایش خانم تان استفاده کردید کی بود؟ ” هر دو نوع سوال پذیرش رفتار معذب کننده را برای پاسخگو آسانتر می سازد. اثرات ضد سو گیری را می توان بوسیله دقت در چیدن گزینه های پاسخ سوالات چند گزینه ای نیز به دست آورد.

فنون پاسخ تصادفی :

روش دیگر درغلبه بر عدم پاسخ و خطای سنجش به سبب سوالات معذب کننده فن پاسخ تصادفی است. در این روش دو سوال پیش روی پاسخگو قرار داده می شود که یکی حساس یا بالقوه عذاب آور و دیگری خنثی یا حتی بی معناست. بعد فرد پاسخ دهنده با سکه ای شیر و خط کرده و یا به هر طریق تصادفی دیگر سوالی را که باید پاسخ دهد برمی گزیند. سپس سوال برگزیده شده با یک بله یا خیر جواب داده می شود، بدون آنکه به پژوهشگر گفته شود که کدام سوال را دارد جواب می دهد.

تکنیک پاسخ تصادفی شامل سه عنصر می شود:

  1.  یک سوال حساس که پژوهشگر مایل است یک جواب بله یا خیر به آن داده شود.
  2.  یک سوال خنثی که نسبت های معلومی از بله یا خیر را دارد.
  3. یک ابزار تصادفی برای اختصاص یکی از سوالات به هر پاسخگو بطوری که سوال اختصاص یافته به یک پاسخگوی خاص تنها برای آن پاسخگو شناخته شده باشد ولی درصد پاسخ دهندگان اختصاص یافته به هر سوال مشخص باشد.

منبع: کتاب تحقیق بازاریابی، سنجش و روش (جلد اول)

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.