درباره سوالات باز بدانیم

درباره سوالات باز بدانیم

سوالات باز پاسخگو را آزاد می گذارد تا هر جوابی را که با در نظر گرفتن سوال لازم میداند بدان بدهد. درجه آزادی سوال از سوالی به سوال دیگر متفاوت است. سوال بصورت ” نظر شما راجع به سیگار چیست؟” تقریبا امکان آزادی کامل را به پاسخگو می دهد تا بتواند به بحث روی سیگار از منظر کلی، بحث روی مارک های خاص، تکیه کلام، مسائل مربوط به سلامت، اخلاقیات و شماری از دیگر موضوعات بپردازد. سوالی به شکل: “معمولا چه مارک سیگاری را می کشید؟” آزادی خیلی کمتری را در اختیار می گذارد. در این حالت پاسخگو محدود می شود به اینکه ( البته امیدوارم اینطور باشد) صرفا نام مارکی را که عموما کشیده است عنوان نماید.

مزایای سوالات باز:

سوالات باز با یکسری مقوله پاسخ های از پیش عنوان شده تاثیری بر پاسخگو ندارند. بنابراین عقایدی را می توان بیان کرد که با آنچه که پژوهشگر انتظار داشته یا آنچه دیگران اظهار کرده اند کاملا مغایر باشد، در این رابطه حقیقتی است که می گوید سوالات باز، انواع و اقسام پاسخ ها را ایجاد می کنند. این خواص باعث می شوند که سوالات باز به ویژه مناسب تحقیقات اکتشافی و مشکل یابی باشند.

سوالات باز می توانند مبنایی را برای  قضاوت در مورد ارزش ها و دیدگاه های واقعی پاسخ دهندگان در اختیار پژوهشگران بگذارند که بدست آوردن آنها با شیوه های ساختاریافته تر اغلب دشوار می باشد. این احساس در مورد کیفیت اطلاعات را می توان با جای دادن نقل قول هایی از چند پاسخ در گزارش نهایی انتقال داد. بلاخره اینکه پاسخ دهندگان عموما مایلند حداقل فرصت ها را جهت بیان آزادانه خویش داشته باشند.

معایب سوالات باز:

تعداد سوالات باز باید در پرسشنامه های خودگردان محدود باشد. چرا که اغلب پاسخ دهندگان بندرت جواب های دقیق می نویسند. از این گذشته این سوالات در معرض دو منبع مهم خطا هستند. اول اینکه ممکن است صراحت فرد پاسخگو را اندازه بگیرند. برخی پاسخ دهندگان تقریبا به هر موضوع صریح و عمقی پاسخ می دهند حال آنکه ممکن است سایرین که اطلاعات برابری داشته باشند در مورد بیان خود بی میل تر باشند.

دومین منبع خطای مصاحبه گر می باشد. مصاحبه گران در تواناییشان در ثبت و ضبط جواب پاسخ دهندگان در شدت کاوش و در بی طرفی شان با هم یکی نیستند.

مشکل دیگر در رابطه با سوالات باز آنست که بجز در مورد زمینه های خیلی کوچک، پاسخ ها را در نهایت باید کدگذاری و طبقه بندی کرد. اندک پژوهشگرانی هستند که بتوانند ۱۰۰ پاسخ به یک سوال باز را بخوانند و تمامی نتایج داده ها را متوجه شوند. اگر مصاحبه گران جواب ها را کلمه به کلمه یا تقریبا به این صورت ضبط نمایند، زمان و هزینه کدگذاری خود بخش بزرگی از کل هزینه تحقیقات خواهد شد.

به عنوان چاره ای برای کدگذاری مرکزی، هر مصاحبه گر می تواند جواب پاسخگو را بدون نشان دادن فهرست گزینه های پاسخ به پاسخگو کدگذاری یا طبقه بندی نماید. این تکنیک را عموما پیش کدگذاری می نامند . مصاحبه گر در عمل یک سوال چند گزینه ای دارد که به عنوان یک سوال باز در اختیار پاسخگو می گذارد. سپس باید مصاحبه گر مقوله پاسخ مقتضی را بر اساس پاسخ شفاهی برگزیند. بنابراین سوال” آخرین بار کدام مارک سیگار را خریداری کردید؟” در نظر پاسخگو می تواند باز نگریسته شود اما مصاحبه گر ممکن است در ثبت و ضبط پاسخ فهرستی از معروفترین مارک ها را داشته و بسنجد که پاسخ دهنده کدام مارک را نام می برد یا اصلا گزینه “سایر موارد” را بررسی کند.

منبع : کتاب تحقیق بازاریابی سنجش و روش به همراه قضایای تحقیقات بازاریابی

 

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.