مشاهده سازمان یافته چیست؟

مشاهده سازمان یافته چیست؟

مشاهده سازمان یافته، (مشخص کردن رفتار خاص و ثبت فراوانی آنها در یک دوره کوتاه و معمولاَ متناوب) روشی است که در کتاب های درسی بسیار مشاهده می شود ولی در دنیای واقعی استفاده کمتری در تحقیقات دارد. این روش در تحقیقات آموزشی رواج داشته و گاهی نیز در رساله های کارشناسی ارشد مشاهده می شود.

علت علاقه به این روش را می توان اینگونه بیان کرد: این روش شرایط پیچیده و موقعیت های سریع و زودگذر مانند کلاس درس و یا زمین بازی را ملموس می سازد اما کم شدن علاقه به این روش دو دلیل اساسی دارد که عبارتند از: اول کیفیت مکانیکی آن و دوم برخی روش های پیچیده و پیشرفته ای که برای مشاهده سازمان یافته استفاده می شود . برای مثال می توان به طیف بررسی عکس العملهای رفتاری فلندرز (FIAC) اشاره کرد که توسط متخصصین علوم تربیتی آمریکایی به همین نام (فلندرز،۱۹۷۰) طراحی شد و در آن در هنگام مشاهده کلاس درس در هر دقیقه، به ازای هر سه ثانیه یکی از بیست نوع رفتار مشخص شده معلم و شاگرد بررسی می شد. می توان دقت زیاد این روش را تحسین کرد اما استفاده از آن چندان جالب به نظر نمی رسد.

کاربرد مشاهده سازمان یافته
من اکنون در حال بررسی تکدی گری خیابانی در شهر گلاسکو هستم. میتوان از راه های مختلفی این بررسی را انجام داد: دسترسی به کل تصویر آسان نیست. تکدی گری در این شهر رواج دارد. تکدی گران ممکن است در خیابان به سراغ شما بیایند اما تمرکز این تحقیق روی کسانی است که خود را در مکان هایی که به دقت انتخاب کرده اند مستقر می کنند و معمولاَ لیوانی پلاستیکی برای جمع آوری کمک همراه دارند. این افراد معمولاَ در قسمت هایی از سه خیابان اصلی بازار شهر مستقر هستند. در ابتدا من این افراد را به صورتی سازمان نیافته و در زمان های مختلف ( ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) مورد مشاهده قرار دادم، برای اینکه بدانم چگونه میتوان یک مشاده سازمان یافته تر را انجام داد. تمام این متکدیان ثابت (کسانی که تنها در یک جا می نشینند و مانند بقیه در خیابان به سراغ افراد نمی روند) مرد هستند و بیشتر کمک ها از طرف زنانی که به نظر من جوان هستند (زیر ۴۵ سال) انجام میشود.

منبع: روش ها و فنون مشاهده در تحقیقات کیفی
منبع عکس: flickr.com

مطالب مشابه
مشاهده و خود گزارشی: شباهت ها و تفاوت ها + جدول
مشاهده
مشاهده نیمه سازمان یافته در تحقیقات کیفی
مشاهده سازمان نیافته چیست؟

 

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.