پرسشنامه و انواع آن در تحقیقات

پرسشنامه و انواع آن در تحقیقات

پرسشنامه، شیوه ای برای به دست آوردن اطلاعاتی خاص درباره مساله ای مشخص است؛ به گونه ای که این اطلاعات پس از تجزیه و تحلیل و تفسیر، باعث ارزیابی بهتر آن مساله می شود. پرسشنامه، عامل مهمی در طرح کلی یک تحقیق است و آماده سازی و به کار بردن آن مستلزم تخصص بسیار زیادی است.

پرسشنامه و مصاحبه، دو جنبه مرتبط یک بررسی هستند. چندین نوع پرسشنامه و شیوه های متفاوتی برای مصاحبه وجود دارد. پرسشنامه می تواند سازمان دهی شده، غیر سازماندهی شده و یا مخلوطی از این دو باشد که می توان آن ها را به صورت رو در رو از طریق تلفن، رایانه، فاکس، پست الکترونیکی و یا اینترنت به کار برد. می توان پرسشنامه ها را برای خبررسان ها پست صوتی کرد.

پرسشنامه ای که باید توسط مصاحبه کننده کامل شود، فهرست نامیده می شود. نوع پرسشنامه به شیوه بررسی بستگی دارد، و این نیز به ماهیت مساله مورد بررسی، نوع، جمعیت نمونه و بزرگی جمعیت بستگی دارد.

اصول کلی در تدوین و تهیه سوال‌های پرسشنامه

چگونگی ساخت سوال های پرسشنامه یک روند آسانی است، ولی اگر به جزییات توجه کافی نشود، سوالها ممکن است ترکیب ضعیفی را با یکدیگر به وجود آورند و اطلاعات لازم برای تحقیق را نتوانند فراهم کنند. قوانینی که برای ساختن سوالها باید رعایت شود عبارت اند از:

  1. به غیر از چند سوالی که جنبه آماری و مربوط به سابقه فرد هستند، سوالها باید با موضوع تحقیق ارتباط مستقیم داشته باشند.
  2. سوال ها باید روشن و دقیق و بدون ابهام باشند.
  3. در هر سوال فقط یک مورد پرسیده شود.
  4. از کاربرد سوال های هدایت کننده پرهیز شود.
  5. از طرح سوالهایی که پاسخگویی به آنها نیاز به اطلاعات شخصی و حساس می باشند پرهیز کنید.
  6. تنها اطلاعاتی را بخواهید که پاسخ دهنده بتواند به آنها پاسخ دهد.
  7. سطح خواندن سوالها را متناسب برای پاسخ دهندگان بسازید.
  8. سوال های کوتاهتر مناسبتر از سوال های بلند هستند و سوالهای ساده تر بهتر از سوالهای پیچیده می باشند.
  9. حتی الامکان از طرح سوال های منفی و منفی مضاعف پرهیز شود.
  10. در سوال هایی که اطلاعات کمی مورد نظر است به جای پرسیدن حد وسط، مقدار خاص پرسیده شود.

طبقه‌بندی پرسشنامه بر اساس نحوه اجرا

  • پرسشنامه رو در رو :
    این پرسشنامه همان مصاحبه انعطاف ناپذیر است که به صورت حضوری پرسش ها از افراد پرسیده می شود و پاسخ ها را پرسشگر در برگه پرسشنامه وارد می کند.
  •  پرسشنامه خود تکمیلی:
    پرسشنامه در اختیار فرد یا گروه قرار می گیرد و فرد به تنهائی و یا به صورت گروهی یه پرسش ها پاسخ می دهند .
  •  پرسشنامه پستی :
    پرسشنامه برای افراد از طریق پست ارسال می شود . فرد پس از تکمیل آنرا برای محقق عودت می دهد.
  •  پرسشنامه الکترونیک :
    در این نوع از پرسشنامه که به تازگی موارد استفاده از آن گسترش یافته است ، محقق با استفاده از شبکه های اطلاع رسانی و اینترنت ، اقدام به ارسال پرسشنامه الکترونیک برای افراد می کند و افراد پاسخ ها را در همان پرسشنامه وارد و با پست الکترونیک برای محقق باز می گردانند.در برخی موارد ممکن است افراد نسخه ای از پرسشنامه را چاپ کرده و بعد از پاسخگوئی به شکل پستی باز گردانند.

در تهیه سوالات پرسشنامه نیز مانند سوالات مصاحبه می توان از سوال های باز و بسته  استفاده کرد که در قسمت مصاحبه توضیح داده شده است.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.